Jak mieszać longfill z bazą – proporcje

Mieszanie longfillu z bazą polega na uzupełnieniu butelki zawierającej koncentrat aromatyczny odpowiednią ilością płynu bazowego. Proporcja końcowa zależy od objętości aromatu umieszczonego w butelce, docelowej pojemności mieszanki oraz danych podanych na etykiecie i karcie produktu. Sama nazwa wariantu nie określa ilości bazy ani końcowego stężenia aromatu.

Przed przygotowaniem mieszanki należy odczytać informacje dotyczące pojemności butelki, ilości koncentratu, rodzaju zalecanej bazy oraz ewentualnych wymagań producenta. Dane te mogą różnić się pomiędzy produktami o podobnej pojemności opakowania. Nie należy uzupełniać butelki wyłącznie na podstawie jej rozmiaru, ponieważ część objętości zajmuje już aromat.

Longfill i baza – podstawowe definicje

Longfill to produkt, w którym aromat znajduje się w butelce większej niż ilość samego koncentratu. W butelce pozostaje wolna przestrzeń przeznaczona do uzupełnienia bazą. Ostateczna objętość mieszanki jest równa objętości aromatu oraz dodanej bazy. Informacja o pojemności butelki nie oznacza więc automatycznie, że cała jej zawartość stanowi koncentrat.

Baza jest płynem stosowanym do rozcieńczenia aromatu. Jej skład może obejmować glikol propylenowy oznaczany jako PG, glicerynę roślinną oznaczaną jako VG albo mieszaninę obu tych składników. W zależności od produktu baza może także zawierać nikotynę. Jeżeli produkt ma zostać przygotowany z użyciem nikotyny, należy odczytać jej stężenie, postać oraz objętość z etykiety i karty produktu.

Stężenie aromatu oznacza udział koncentratu w całej gotowej mieszance. Przykładowo, jeżeli w butelce znajduje się 10 ml aromatu, a objętość końcowa wynosi 60 ml, aromat stanowi jedną szóstą mieszanki. Pozostałą część uzupełnia baza. W obliczeniach nie należy mylić pojemności opakowania z ilością aromatu.

Jak odczytywać pojemność z opakowania

Na opakowaniu może pojawić się kilka różnych wartości objętościowych. Jedna określa całkowitą pojemność butelki, druga ilość koncentratu, a trzecia zalecaną objętość końcowej mieszanki. Wartości te mogą być przedstawione w mililitrach albo za pomocą zapisu wskazującego ilość aromatu w większej butelce. Każdą z nich należy przypisać do właściwego parametru.

Butelka o pojemności 60 ml może zawierać 6 ml, 10 ml, 12 ml lub 15 ml aromatu, zależnie od konkretnego wariantu. Nie oznacza to, że wszystkie longfille w butelkach 60 ml mają takie same proporcje. Ilość wolnego miejsca jest wyliczana jako różnica między docelową objętością mieszanki a objętością znajdującego się w środku koncentratu.

Jeżeli etykieta nie podaje jednoznacznie ilości koncentratu, nie należy przyjmować wartości wynikającej z samego wyglądu butelki. Pomocne mogą być karta produktu, dokumentacja producenta albo oznaczenie na opakowaniu zbiorczym. W przypadku rozbieżności dane techniczne powinny być traktowane ostrożnie, a proporcja nie powinna być zgadywana.

Wzór obliczania ilości bazy

Podstawowy wzór jest prosty: ilość bazy równa się docelowa objętość mieszanki pomniejszona o ilość aromatu znajdującego się w butelce. Jeżeli końcowa objętość ma wynosić 60 ml, a koncentratu jest 10 ml, ilość bazy wynosi 50 ml. Obliczenie dotyczy wyłącznie objętości. Nie określa ono jeszcze proporcji PG i VG ani zawartości nikotyny.

Drugim obliczeniem jest udział aromatu w gotowej mieszance. Stężenie procentowe otrzymuje się przez podzielenie ilości aromatu przez objętość końcową i pomnożenie wyniku przez 100. Dla 10 ml aromatu w 60 ml mieszanki wynik wynosi około 16,7 procent. Taka wartość ma znaczenie przy porównywaniu wariantów o różnej ilości koncentratu.

W praktyce należy najpierw ustalić, czy producent podaje objętość końcową, czy jedynie pojemność butelki. Jeżeli obie wartości są takie same, obliczenie jest bezpośrednie. Jeżeli producent wskazuje zalecane stężenie, należy sprawdzić, czy odnosi się ono do całej mieszanki, czy do ilości aromatu dodawanego do bazy. Te pojęcia nie są zamienne.

Przykłady obliczeń dla różnych wariantów

Wariant zawierający 6 ml aromatu w butelce 60 ml wymaga uzupełnienia około 54 ml bazy, jeżeli docelowa objętość wynosi 60 ml. Udział aromatu w gotowej mieszance wynosi wtedy 10 procent. Taki produkt nie powinien być porównywany bezpośrednio z longfillem zawierającym 12 ml koncentratu w butelce o tej samej pojemności.

Jeżeli w butelce 60 ml znajduje się 12 ml aromatu, do uzyskania objętości końcowej 60 ml pozostaje 48 ml miejsca na bazę. Udział koncentratu wynosi 20 procent. Różnica pomiędzy tym wariantem a produktem z 6 ml aromatu wynika z ilości koncentratu, a nie z samej pojemności opakowania.

W butelce o pojemności 120 ml może znajdować się na przykład 15 ml aromatu. Przy uzupełnieniu do 120 ml ilość bazy wynosi 105 ml, a udział aromatu około 12,5 procent. Jeżeli karta produktu wskazuje inną objętość końcową, należy zastosować wartość z dokumentacji, a nie automatycznie napełniać butelki do pełna.

Proporcje PG i VG w bazie

PG i VG są składnikami, których proporcja wpływa na parametry fizyczne mieszanki. Glikol propylenowy ma niższą lepkość, natomiast gliceryna roślinna jest gęstsza. Ostateczny stosunek PG do VG zależy od rodzaju zastosowanej bazy, ilości aromatu oraz ewentualnych dodatków. Sama informacja o proporcji aromatu nie opisuje składu PG i VG.

Jeżeli baza ma proporcję 50/50, oznacza to równy udział PG i VG w samej bazie. Po dodaniu aromatu końcowa proporcja może ulec zmianie, ponieważ koncentrat także ma własny nośnik. W wielu przypadkach aromat jest rozpuszczony głównie w PG, ale dokładny skład należy odczytać z dokumentacji produktu.

Przy bazach o wysokim udziale VG należy zwrócić uwagę na lepkość gotowej mieszanki i zgodność z urządzeniem określoną przez producenta. Nie należy przypisywać konkretnego stosunku PG i VG każdemu longfillowi bez danych na etykiecie. Parametry mogą być podane dla bazy, dla mieszanki albo jako zakres zalecany dla danego wariantu.

Baza bez nikotyny i baza z nikotyną

Baza bez nikotyny służy wyłącznie do uzupełnienia objętości i ustalenia parametrów PG oraz VG. Baza zawierająca nikotynę dodatkowo wpływa na końcowe stężenie nikotyny w mieszance. Do obliczeń potrzebne są co najmniej: stężenie nikotyny w bazie, jej objętość oraz całkowita objętość gotowego płynu.

Końcowe stężenie nikotyny oblicza się przez pomnożenie stężenia bazy nikotynowej przez jej objętość, a następnie podzielenie wyniku przez objętość całkowitą mieszanki. Jeżeli część bazy nie zawiera nikotyny, należy uwzględnić ją jako osobny składnik. Bez tych danych nie można prawidłowo określić stężenia końcowego.

Produkty zawierające nikotynę wymagają odczytania ostrzeżeń, oznakowania i informacji dotyczących przechowywania. Dane podane w dokumentacji powinny być zgodne z etykietą jednostkową. Nie należy mieszać różnych produktów nikotynowych bez sprawdzenia ich stężenia, postaci nikotyny i przeznaczenia.

Postać nikotyny a opis mieszanki

Nikotyna może występować jako nikotyna zasadowa albo sól nikotynowa. Jest to parametr składu, a nie opis wrażeń podczas użytkowania. Informacja o postaci nikotyny powinna być odczytana z etykiety lub karty produktu. Nie należy zastępować nazwy chemicznej określeniami opisującymi odczucia, działanie lub wpływ na organizm.

W dokumentacji mogą pojawić się informacje o substancji użytej do utworzenia soli nikotynowej, na przykład o benzoesanie nikotyny. Takie oznaczenie ma charakter techniczny. Nie określa ono proporcji aromatu ani ilości bazy potrzebnej do uzupełnienia longfillu.

Przy obliczaniu mieszanki należy oddzielić trzy zagadnienia: objętość aromatu, skład bazy oraz stężenie nikotyny. Połączenie tych parametrów w jednym opisie może prowadzić do błędnego odczytu. Prawidłowa karta produktu powinna przedstawiać je w odrębnych polach.

Różnica między pojemnością butelki a objętością mieszanki

Pojemność butelki oznacza maksymalną ilość płynu, którą można w niej umieścić zgodnie z konstrukcją opakowania. Objętość mieszanki określa ilość aromatu i bazy po przygotowaniu. W niektórych przypadkach butelka ma zapas miejsca, który ogranicza ryzyko rozlania podczas zamykania i mieszania.

Nie każda butelka powinna być napełniona do krawędzi. Jeżeli producent wskazuje zalecaną objętość końcową niższą od maksymalnej pojemności opakowania, należy zachować wolną przestrzeń. Zapas miejsca może być elementem konstrukcji opakowania, a nie brakującą ilością produktu.

Przykładowo butelka 120 ml może być przeznaczona do przygotowania mniejszej objętości niż 120 ml. W takim przypadku ilość bazy należy obliczyć według wskazanej objętości końcowej. Uzupełnienie do pełnej pojemności mogłoby zmienić udział aromatu i parametry mieszanki.

Odczytywanie etykiety i karty produktu

Przed przygotowaniem mieszanki należy odszukać nazwę kategorii, ilość aromatu, pojemność opakowania oraz zalecany sposób uzupełnienia. Następnie należy odczytać dane o PG, VG, nikotynie, rodzaju nikotyny i ostrzeżeniach. Jeżeli produkt podlega wymaganiom TPD, znaczenie mają także informacje dotyczące pojemnika zapasowego, oznakowania i opakowania.

Kod produktu, kod EAN i numer partii służą do identyfikacji konkretnego wariantu. Nie określają one proporcji mieszania. W dokumentacji mogą występować podobne nazwy produktów różniących się ilością aromatu albo przeznaczeniem. Z tego powodu identyfikacja powinna obejmować pełną nazwę i dane techniczne.

W przypadku braku informacji o jednym z kluczowych parametrów należy pozostawić ten parametr nieokreślony do czasu uzyskania danych. Nie należy uzupełniać karty produktu wartościami typowymi dla innych wariantów. Dotyczy to szczególnie stężenia nikotyny, proporcji PG/VG oraz ilości koncentratu.

Typowe nieporozumienia terminologiczne

• Longfill – koncentrat aromatyczny umieszczony w większej butelce z wolnym miejscem na bazę.
• Baza – płyn przeznaczony do rozcieńczenia koncentratu, z określonym udziałem PG i VG.
• Koncentrat aromatyczny – składnik nadający mieszance profil aromatyczny.
• Objętość końcowa – ilość aromatu i bazy po przygotowaniu całej mieszanki.
• Stężenie aromatu – udział koncentratu w objętości końcowej, wyrażany najczęściej procentowo.
• PG – glikol propylenowy, składnik o niższej lepkości niż VG.
• VG – gliceryna roślinna, składnik o wyższej lepkości.
• Stężenie nikotyny – ilość nikotyny przypadająca na określoną objętość mieszanki, podawana zwykle w mg/ml.
• Butelka z zapasem miejsca – opakowanie o pojemności większej niż ilość produktu przed uzupełnieniem.

Najczęstsze pomyłki wynikają z używania tych terminów zamiennie. Pojemność butelki nie jest ilością aromatu, a stężenie aromatu nie jest stężeniem nikotyny. Proporcja PG/VG opisuje skład bazy lub mieszanki, natomiast nie określa ilości koncentratu.

Nie należy także utożsamiać premiksu z longfillem. Premiks może być przygotowany jako gotowa kompozycja o określonej objętości, natomiast longfill wymaga uzupełnienia wolnego miejsca bazą. Różnica dotyczy sposobu przygotowania i danych koniecznych do obliczeń.

Przygotowanie mieszanki krok po kroku

1. Identyfikacja produktu. Należy odczytać pełną nazwę, wariant, ilość aromatu, pojemność butelki i zalecaną objętość końcową.
2. Ustalenie ilości bazy. Od objętości końcowej należy odjąć ilość koncentratu.
3. Weryfikacja składu bazy. Należy sprawdzić udział PG i VG oraz obecność lub brak nikotyny.
4. Sprawdzenie oznakowania. Należy odczytać ostrzeżenia, numer partii i informacje dotyczące przechowywania.
5. Uzupełnienie butelki. Bazę należy dodawać powoli, pozostawiając przestrzeń wskazaną przez producenta.
6. Zamknięcie i wymieszanie. Butelkę należy zamknąć zgodnie z konstrukcją opakowania i wymieszać zawartość.

Podczas przygotowania należy zachować zgodność pomiędzy obliczoną ilością a oznaczeniem produktu. Jeżeli używane są dwa składniki bazy, ich suma powinna odpowiadać całkowitej ilości bazy przewidzianej dla danego longfillu. Ewentualny składnik nikotynowy wlicza się do objętości bazy.

W przypadku rozlania albo niepewności co do ilości dodanego płynu nie należy rekonstruować składu na podstawie wyglądu mieszanki. Prawidłowe dane można ustalić wyłącznie na podstawie znanych objętości i stężeń. Nieopisany pojemnik nie powinien być przechowywany jako gotowy produkt.

Oznakowanie przygotowanej butelki

Po przygotowaniu mieszanki butelka powinna mieć oznaczenie pozwalające rozpoznać jej zawartość. Informacje mogą obejmować nazwę wariantu, datę przygotowania, objętość końcową, skład bazy, proporcję PG/VG oraz stężenie nikotyny, jeżeli występuje. Dane powinny odpowiadać rzeczywistemu składowi, a nie wartościom przyjętym orientacyjnie.

Przydatny jest także numer partii aromatu i bazy. Ułatwia on powiązanie przygotowanej mieszanki z dokumentacją oraz etykietami składników.

Nie należy usuwać oryginalnych etykiet przed przeniesieniem kluczowych danych do dokumentacji. Oryginalne opakowanie może zawierać ostrzeżenia, informacje o składzie i dane odpowiedzialnego podmiotu. Przy produktach zawierających nikotynę znaczenie ma także zabezpieczenie przed dostępem osób nieuprawnionych.

Przechowywanie składników i gotowej mieszanki

Longfill, bazę i przygotowaną mieszankę należy przechowywać zgodnie z informacjami producenta. Opakowania powinny być zamknięte, opisane i chronione przed dostępem osób nieuprawnionych. Należy unikać miejsc, w których występują niekontrolowane zmiany temperatury, bezpośrednie światło albo ryzyko przypadkowego przewrócenia pojemnika.

Produkty zawierające nikotynę wymagają szczególnej kontroli oznakowania i zabezpieczenia. Nie należy przelewać ich do pojemników bez etykiety ani przechowywać razem z płynami przeznaczonymi do innych zastosowań. Każdy pojemnik powinien umożliwiać ustalenie zawartości i stężenia.

Dokumentacja może obejmować datę otwarcia, numer partii i informacje o użytej bazie. Jeżeli etykieta jest uszkodzona lub dane są nieczytelne, produkt należy wyłączyć z dalszego obrotu do czasu wyjaśnienia.

Dokumentacja, MSDS i zgodność oznakowania

Karta charakterystyki substancji, określana jako MSDS, może zawierać informacje dotyczące składu, zagrożeń, postępowania w razie wycieku oraz warunków przechowywania.

W odniesieniu do wyrobów objętych przepisami należy zwracać uwagę na informacje dotyczące zgodności z dyrektywą TPD 2014/40/UE oraz krajowymi przepisami dotyczącymi wyrobów powiązanych z tytoniem. Dane techniczne powinny być aktualne i przypisane do właściwego wariantu, bez przenoszenia wartości z innych produktów.

W dokumentacji nie należy dopisywać parametrów, których nie ma na etykiecie, karcie produktu albo w materiałach producenta. Dotyczy to między innymi pojemności, stężenia nikotyny, rodzaju nikotyny, proporcji PG/VG i liczby sztuk w opakowaniu zbiorczym. Brak danych powinien być oznaczony jako brak danych.

Najczęstsze pytania

Czy butelkę 60 ml zawsze uzupełnia się do 60 ml?

Nie. Należy odczytać zalecaną objętość końcową. Jeżeli producent wskazuje inną wartość albo przewidziano zapas miejsca, nie należy automatycznie napełniać butelki do pełna.

Czy dwa longfille w takich samych butelkach mają identyczne proporcje?

Nie. Mogą zawierać różne ilości koncentratu. Proporcję należy obliczyć na podstawie ilości aromatu i objętości końcowej konkretnego wariantu.

Czy proporcja PG/VG określa ilość aromatu?

Nie. PG/VG opisuje skład bazy albo gotowej mieszanki. Ilość aromatu wynika z danych producenta i obliczenia udziału koncentratu w objętości końcowej.

Czy baza nikotynowa jest uwzględniana w ilości bazy?

Tak. Jej objętość stanowi część całej ilości płynu dodawanego do longfillu. Należy również uwzględnić jej stężenie przy obliczaniu stężenia końcowego.

Czy można użyć dowolnej bazy?

Nie należy przyjmować takiego założenia. Zgodność bazy z produktem i urządzeniem powinna wynikać z danych producenta, składu oraz przeznaczenia określonego w dokumentacji.

Co zrobić, gdy etykieta nie podaje ilości aromatu?

Nie należy wyliczać jej na podstawie samej pojemności butelki. Wymagane dane powinny pochodzić z karty produktu, dokumentacji producenta albo oznaczenia opakowania zbiorczego.

Podsumowanie zasad obliczania proporcji

Proporcje longfillu i bazy ustala się na podstawie trzech podstawowych danych: ilości koncentratu, docelowej objętości mieszanki oraz składu używanej bazy. Ilość bazy otrzymuje się przez odjęcie objętości aromatu od objętości końcowej. Następnie można określić udział aromatu, proporcję PG/VG i stężenie nikotyny, jeżeli baza ją zawiera.

Najważniejsze rozróżnienie dotyczy pojemności opakowania i objętości produktu. Butelka 60 ml lub 120 ml może zawierać różną ilość koncentratu i może być przeznaczona do przygotowania różnej ilości mieszanki. Dane należy odczytywać z etykiety, karty produktu i dokumentacji, bez uzupełniania brakujących wartości na podstawie założeń.

Informacje mają charakter katalogowy i są skierowane do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Przy produktach zawierających nikotynę należy stosować oznakowanie, ostrzeżenia i zasady przechowywania określone w dokumentacji oraz aktualnych przepisach. Wyrób zawiera nikotynę, która powoduje szybkie uzależnienie.